İYİ YAŞAM REHBERİ / Pilates Tekniği

Gizem Köymen ile Pilates’te Merkez Bölge ve Yük Aktarımı

Merkez bölgeyi yalnızca karın kasları veya tek bir derin kas üzerinden açıklamak eksik kalır. Gövde, solunumla birlikte değişen ve kol ile bacak hareketlerine yanıt veren bir sistemdir. Derin ve yüzeyel kasların işbirliğini, kuvvet momentlerini ve yük aktarımını Pilates bağlamında ayrıntılı biçimde inceliyoruz.

Gizem KöymenYaklaşık 4 dk okuma
Gizem Köymen ile Pilates’te Merkez Bölge ve Yük Aktarımı yazısına eşlik eden temsili egzersiz fotoğrafı

Bilmen Gerekenler

Pilates’te merkez bölge denildiğinde bazen karnı içeri çekmek, bazen de bütün gövdeyi sıkıca sabitlemek anlaşılır. Ancak gövdenin görevi yalnızca hareketi engellemek değildir; kuvvetleri üretmek, aktarmak ve gerektiğinde harekete izin vermek de bu sisteme dahildir. Gizem Köymen ile Pilates kavramlarını ele alırken merkezi, tek başına açılıp kapanan bir kas gibi değil, birbirine bağlı yapıların koordinasyonu olarak düşünmek daha açıklayıcıdır. Kolun veya bacağın konumunu değiştirmek bile bu koordinasyonun taleplerini değiştirebilir. Dolayısıyla güçlü görünmek, doğru kası hissetmek ve göreve uygun kontrol oluşturmak aynı şey değildir.

Derin kaslar birer bağımsız düğme gibi çalışmaz

Transversus abdominis karın duvarının daha derin katmanlarından biridir; liflerinin yönü nedeniyle gövdeyi çevreleyen bir yapı olarak anlatılır. Multifidus ise omurlar arasında uzanan, farklı derinliklerde lifleri bulunan bir kas grubudur. Bu anatomik özellikler işlevi anlamaya yardımcı olsa da bu kasların tek başına bütün stabilizasyonu sağladığı anlamına gelmez. Sinir sistemi farklı görevlerde birden çok kasın etkinliğini birlikte düzenler. Bir kası bilinçli olarak hissetmek, başka kasların devrede olmadığını veya hedef dokunun tam olarak ölçüldüğünü göstermez. Derin kelimesi, kendiliğinden daha üstün demek değildir.

Hareket ilkelerini özetleyen şematik görsel.

Yüzeyel kaslar da kontrolün bir parçasıdır

Rektus abdominis ile iç ve dış oblik kaslar, yalnızca görünür karın kasları veya gövdeyi büken yapılar değildir. Konuma ve göreve bağlı olarak dönmeye, dönmeye karşı koymaya ve gövde çevresindeki kuvvetlerin düzenlenmesine katkıda bulunurlar. Sırt kasları, diyafram ve pelvik taban da farklı ilişkilerle sisteme katılır. Bu nedenle yüzeyel kasların çalışmasını yanlış, derin kasların çalışmasını doğru saymak gereksiz bir karşıtlık oluşturur. Önemli olan hangi kasın tek başına çalıştığı değil, bütün yapının görevin talebine nasıl yanıt verdiğidir. Dış görünüş bu dağılımı tam olarak açıklayamaz.

Yük aktarımı kol ve bacak hareketleriyle değişir

Bir kuvvetin etkisi, büyüklüğü kadar ekleme veya gövdeye göre uygulandığı yere de bağlıdır. Kolun gövdeden uzaklaşması ya da bacağın uzaması, belirli bölgelerde oluşan kuvvet momentini değiştirebilir. Bu nedenle küçük görünen bir konum değişikliği, hissedilen eforu belirgin biçimde etkileyebilir. Merkez bölge bu değişimlere karşı gövde konumunu düzenleyebilir veya hareketin akışına katılabilir. Yük aktarımı, kuvvetin vücutta tek bir düz çizgi üzerinde ilerlediği anlamına gelmez. Temas noktaları, eklem konumları ve kasların birlikte oluşturduğu gerilimler ilişkinin parçalarıdır.

Destek alanının genişliği de aynı ilişkiyi değiştirir. İki ayakla temas etmek, tek bir temas noktasıyla çalışmak veya bir elden ek destek almak farklı denge gereksinimleri oluşturabilir. Bunların her biri merkez bölgenin daha güçlü ya da daha zayıf olduğuna ilişkin basit bir sıralama değildir. Görevi değiştirerek gözlemlediğimiz şey, bedenin farklı mekanik koşullara nasıl uyum sağladığıdır. Kullanılan destek ve hareketin yönü açıklanmadan yapılan karşılaştırmalar bu ayrıntıyı kaçırabilir.

Stabilizasyon bazen hareketi sınırlamak, bazen yönlendirmektir

Bir kol hareketi sırasında gövdenin dönmesini sınırlamak ile gövdeyi kontrollü olarak döndürmek farklı görevlerdir. Her ikisi de koordinasyon gerektirebilir. Gövde hiç hareket etmiyorsa bütün kasların aynı yoğunlukta kasıldığı sonucu çıkarılamaz; görünür hareket yokken de kaslar ve kuvvetler değişebilir. Benzer biçimde gövdenin hareket etmesi otomatik olarak stabilizasyon eksikliği değildir. Çalışmanın amacı, izin verilen hareketler ve dış yükün yönü önce anlaşılmalıdır. Böylece merkezini aktif tut gibi genel bir ifade, belirli bir görevle bağlantılı ve daha anlaşılır bir açıklamaya dönüşebilir.

Solunum ve gerilim miktarı birlikte düşünülür

Nefes, karın içi basınç ve kas etkinliği arasında sürekli değişen bir ilişki vardır. Karın duvarını içeri çekmek veya sıkmak, bu ilişkinin yalnızca görünen bir bölümünü etkileyebilir. Daha fazla sıkılık her hareket için daha iyi bir çözüm değildir; gereksiz gerilim hareketin akıcılığını ve rahat solunumu zorlaştırabilir. Pelvik tabanı sürekli ve güçlü biçimde kasmak da evrensel bir Pilates kuralı değildir. Çalışmadaki destek gereksinimi, yük ve kişisel deneyimle birlikte değişir. Tek bir komutu her pozisyonda aynı şiddette uygulamak yerine komutun neyi anlatmaya çalıştığını anlamak değerlidir.

Kas etkinliğine ilişkin bir ölçüm de tek başına hareketin bütün kalitesini anlatmaz. Bir kasın elektriksel etkinliğinin arttığını bilmek, gövdenin ne kadar hareket ettiğiyle veya kuvvetin dokular arasında nasıl paylaşıldığıyla aynı bilgi değildir. Öğretim sırasında kullanılan duyum ve benzetmelerin de bu nedenle kesin ölçümler olarak görülmemesi gerekir.

Hissedilen efor teknik bilgiye nasıl dönüştürülür?

Hareketin hangi bölümünde nefesin tutulduğu, kol veya bacak uzaklaştığında eforun nasıl değiştiği ve temas noktalarının nasıl hissedildiği tarif edilebilir. Bu gözlemler bir kasın zayıf olduğuna ya da bir yapının zarar gördüğüne dair tanı oluşturmaz. Görülen hareket, kişinin anlatımı ve çalışmanın amacı birlikte değerlendirilir. Ağrı veya alışılmadık bir belirtiyi merkezi çalıştırmanın kanıtı gibi yorumlamak doğru değildir; gerekirse uygun değerlendirme için çalışma durdurulur. Gizem Köymen ile dersler üzerine konuşurken tek bir kası bulma beklentisinden çok, hareket deneyimini paylaşmak işlevsel bir başlangıç sağlar. Merkez bölgeyi anlamak, bedeni bölümlere ayırmaktan çok bu bölümlerin nasıl birlikte çalıştığını görmektir.

KENDİN İÇİN BİR ADIM

Okumaktan Harekete.

Ders seçeneklerini keşfet; hedeflerini ve hareket deneyimini paylaşarak başlangıcını birlikte planla.

Dersleri Keşfet

Ders planını ve başlangıç seviyeni birlikte konuşalım. Güncel saatler ve ücretler için bilgi talebi bırakabilirsin.
Ayrıntılı Ders Sayfasını Oku Bu Ders İçin Bilgi Al